Panorama Honolulu
William Ellis, misjonarz i autor książek przygodowych tak pisał o wyprawie na Hawaje w 1823 roku: "Tutejsza łódź canoe, którą porusza tylko jeden człowiek płynie szybciej niż łódź wielorybnicza (whaleboat), obsługiwana przez całą załogę".
Historia canoe jest o wiele dłuższa, sięga czasów prehistorycznych. Przede wszystkim - wedle legend - łódź canoe odegrała bardzo ważną rolę w powstaniu wysp hawajskich.
Wedle jednej z nich, dzięki canoe bogini wulkanów Pele udało się uciec z domu. Goniła ją zła siostra Na-maka-o-ka-hai, bogini mórz. Wskutek nieporozumień rodzinnych były one odwiecznymi wrogami.
Wedle innej legendy, pewnego razu bogini wulkanów bardzo zapragnęła pójść w świat. Brat Pele, Ka-moho-ali‘i (Strażnik wody życia) dał jej łódkę canoe, która należała do trzeciego z rodzeństwa, boga Pu-ahiuhiu (Trąba powietrzna). Za wiosła służyły pływy (Ke-au-lawe lub Ke-au-miki) i nurt (Ke-au-ka). Ka-moho-ali‘i obiecał Pele, że z pozostałymi członkami rodziny podąży jej śladami. Przypłynęła ona od północnego zachodu do Lehua, małego stożka wulkanu, który wystawał z oceanu na północ od wyspy Niihau, najbardziej na zachód wysuniętej wyspy hawajskiej.
Narodowy Park Wulkanów na Big Island. Wulkan Kilauea
Żywiołem Pele od zawsze był ogień, dlatego unoszona na falach Pacyfiku usiłowała znaleźć ognisko, które mogłoby być jej domem. W tym celu dźgała ziemię włócznią i sprawdzała, czy ziemia jest sucha, lecz niestety znajdowała jedynie wodę. Dotarła do zachodniej części wyspy Kaua`i. Płynąc wzdłuż wybrzeża Na Pali, ponownie spróbowała swych sił i wbiła włócznię w ziemię. Niestety po raz kolejny natknęła się na wodę. W tym miejscu obecnie znajdują się jaskinie The Wet Caves.
Pele nie dała za wygraną. Przemierzyła całą wyspę, wspięła się na szczyt prastarej góry, którą Hawajczycy nazwali "Puu ka Pele" (Pele's Hill / Wzgórze Pele). Ponownie nie miała szczęścia. Postanowiła spróbować sił w kanionie Waimea (Waimea Canyon), a następnie skierowała się na południe wyspy. W poszukiwaniu ognia dotarła na wybrzeże Poipu (Poipu shores). Następnie w swoim canoe popłynęła szukać szczęścia na O`ahu, Molokai, Maui i w końcu dotarła na wyspę Hawaii. Znalazła tu miejsce na dom w wulkanie Kilauea. Z badawczego punktu widzenia legenda ta jest bardzo ciekawa, ponieważ trasa, którą pokonała Pele odpowiada dokładnie postępowi w powstawaniu i kształtowaniu się wysp wulkanicznych na Hawajach.
Łódź canoe pojawia się także w legendzie o powstaniu Hilo, głównego miasta na Big Island. Król Kamehameha rozbił swój obóz w dorzeczu rzeki Wailuku. Chciał złożyć wizytę swemu przyjacielowi, który mieszkał niedaleko. Jako wszechpotężny władca nigdy nie bał się wędrować samotnie. Zebrał więc służbę i nakazał im, żeby stali na straży i pilnowali canoe, kiedy jego nie będzie. I poszedł w górę rzeki na spotkanie z przyjacielem.
Minęła godzina, minęły dwie, minęło kilka i nic! Król nie wracał. Słudzy zaczęli się niepokoić. Czy wpadł w zasadzkę? Czy został schwytany przez swoich nieprzyjaciół? Co z nim się dzieje? A może wpadł do stromej groty, uformowanej przez lawę i nie może się z niej wydostać? Po kolejnych kilku godzinach ich strach o bezpieczeństwo króla był już tak silny, że ledwo stali na straży, jak im rozkazał. Pragnęli natychmiast ruszyć na poszukiwania, ale to mogłoby rozłościć władcę. Rozkaz byłby zlekceważony.
Nagle jeden ze zgromadzonych sług, który pochodził z Waipi`o krzyknął: "Wiem, co możemy zrobić. Możemy upleść linę i przywiązać ją do canoe, żeby nie odpłynęło".
"Upleść linę? Ale jak? I z czego?" - pytali inni i powątpiewali, że to możliwe.
Sługa uśmiechnął się. "Proszę, pokażę Wam, jak to się robi." Zebrał liście drzewa ti, uformował z nich dwa łańcuchy i zaczął zwijać liście po kolei. Następnie splótł mocno ze sobą dwa łańcuchy. W ten sposób uformował linę mocną jak sznur.
"Taki splot nazywa się hilo" – powiedział zdziwionym towarzyszom.
Kiedy przywiązali już canoe, ruszyli w poszukiwaniu swojego pana. Spotkali go niedaleko. Szedł wzdłuż rzeki, wracał do obozowiska. Był cały i zdrowy, lecz bardzo zdziwiony i jeszcze bardziej zaniepokojony.
"Gdzie jest moje canoe?" – krzyczał bardzo poirytowany – "Obiecaliście je strzec, lecz teraz pewnie wypłynęło na głęboką wodę, a może nawet zostało skradzione."
Był bardzo zły, ale postanowił wysłuchać sług. Wyjaśnili mu, jak strzegli canoe, jak bardzo byli przerażeni, kiedy nie wracał, jak jeden z nich sam wyplótł linę.
- Lina z liści drzewa ti? – krzyczał – Nikt w tych okolicach nie wie, jak wyplatać takie liny. Jedynie ludzie w Waipi`o wiedzą.
- Ja jestem z Waipi`o – powiedział sługa.
Złość króla zmieniła się w euforię. Docenił to, co zrobił jego poddany. Powiedział:
- Od tej chwili to miejsce będzie nazywało się Hilo.
Mój syn przy bramie w Ogrodzie Japońskim w Hilo
I jest jeszcze jedna ciekawa legenda o półbogu Maui. Posiadał on harpun - makau i magiczne canoe - wa`a, którym pływał od wyspy do wyspy. Było mu żal innych. Oni nie mieli takich możliwości. Zwołał zatem wszystkich wodzów i zwykłych mieszkańców. Powiedział o swoim pomyśle scalenia ze sobą wszystkich wysp tak, by ludzie mogli swobodnie przemieszczać się po nich drogą lądową. Potrzebna mu była ich pomoc. Nie mogli się jednak obejrzeć za siebie, dopóki wyspy nie zostaną złączone. Półbóg Maui zarzucił harpun na wyspę Maui i popłynął w kierunku następnej. Powoli wyspy zaczęły się przybliżać do siebie. Już, już miał złączyć je obie, gdy wtem jeden z wodzów złamał daną obietnicę, spojrzał za siebie i tym samym magia przestała działać. Wyspy wróciły na swoje pierwotne miejsca, z wyjątkiem kilku odłamków takich. jak np. Wyspa Kokosowa na Big Island i Rock of Kaua`i na Oahu.
Mój syn na moście prowadzącym na Wyspę Kokosową, powstałą w wyniku nieudanego eksperymentu półboga Maui
Front Street w Lahainie, głównym mieście na wyspie Maui, której nazwa pochodzi od imienia półboga Maui
A wiecie, jak byłoby wygodnie podróżować po Hawajach, gdyby wyspy były ze sobą połączone? Nie musielibyśmy latać z jednej na drugą samolotami, a samochód wynajęty na trzy tygodnie byłby tańszy od tych wynajmowanych co chwilę na kilka dni:).
Canoe
A zatem canoe jest najstarszym na Hawajach środkiem lokomocji. Służyło przed wiekami do przemierzania Pacyfiku – do podróżowania pomiędzy oddalonymi od siebie wyspami, a rybakom do wypływania na łowy. Canoe stało się bardzo szybko dyscypliną sportu, a zwycięstwo w wyścigach Ancient Canoe Racing napawało dumą i dodawało prestiżu. W 1950 roku założono stowarzyszenie The Hawaiian Canoe Racing Association, które skupia rozsiane po wyspach kluby. Obecnie zwycięstwo w zawodach tak, jak przed wiekami jest ogromnym wyróżnieniem. My nie musimy w nich startować, możemy wybrać się na wycieczkę canoe, połączoną ze snorkelingiem. Cena nie jest wysoka w porównaniu z innymi ofertami, wynosi między $49 a $100.
Hawaiian Surf Adventures – Koko Marina, Oahu
Koko Marina
Adres: 7192 Kalanianaole Hwy Honolulu, HI 9682
+1 808-396-2324
Blue Soul – Maui
Adres: 3414 Akala Dr, Kihei, HI 96753
+1 808-269-1038
Kona Boys – Big Island
+1 808-329-2345
Klub „Kona Boys” położony jest w dwóch miejscach: w Kahalu`u Beach Park oraz w Kealakekua, na drodze do pomnika Kapitana Cooka i zatoki Kealakekua.
Canoe Tours – szczegółowe ceny
Hawaiian Surf Adventures $49.00 od osoby |
Blue Soul $400 za grupę, liczącą do 6 osób. W cenę wliczono wypożyczenie sprzętu, wynagrodzenie dla ratownika, 2-3-godzinną wyprawę w miejsce idealne do snorkelingu. |
Kona Boys – Big Island $139 od osoby |
