Eden Project - Raj w wyrobisku kaolanitu

Jesteśmy w Eden Project, przed nami wielki ogród botaniczny z wielkimi przeszklonymi kopułami. Widok trochę marsjański.

 

Eden mieści się 3 km od St Austell, największego miasta hrabstwa, w wyeksploatowanym wyrobisku kaolinu. Pod dwoma kopulami i w ogrodzie zgromadzono 18 tys. gatunków roślin z kilku stref klimatycznych świata. 

Kopuły zbudowane są z tysięcy sześciokątnych plastikowych tafli projektu Sir Timothy`ego Bartela Smita, znanego z dwóch wizjonerskich projektów, obu zlokalizowanych w Kornwalii. Pierwszy to właśnie Eden Project, a drugi - Lost Gardens of Heligan.

W kopułach mieszczą się biomy. Na terenie Eden Project wyróżniamy trzy: wilgotny tropikalny, suchy i zewnętrzny.

Biom wilgotny tropikalny uznawany jest za największą szklarnię świata. Zajmuje prawie 1,5 ha, rosną w nim, m.in. bananowce i bambusy. W ogóle zgromadzono w nim 16 tys. gatunków roślin, wiele z nich pochodzi z miejsc oddalonych o 5 tys. mil od Kornwalii.

Biom suchy ma powierzchnię ponad pół hektara i rosną w nim oliwki, winogrona i inne rośliny strefy podzwrotnikowej. Znaleźć tam można rośliny, pochodzące z Kalifornii, Południowej Afryki i basenu Morza Śródziemnego.

Biom zewnętrzny to ogród, w którym rośnie roślinność strefy śródziemnomorskiej. Uprawia się tam, m.in. herbatę (zresztą bardzo dobrą) i lawendę. 

Eden Project został oddany do użytku w marcu 2001. Eksperci przewidywali, że rocznie odwiedzać go będzie milion turystów, a już w pierwszym roku liczba ta się podwoiła. 

Jest to bardzo popularny obiekt, który pełni również funkcję edukacyjną. Możemy w nim obserwować relacje, jakie zachodzą w naturze, a wychodzimy z niego uwrażliwieni na ekologiczne aspekty życia na Ziemi. 

Mieści się tu zbudowany na planie słonecznika budynek The Core, z ogromnych rozmiarów rzeźbą ziarna pośrodku. Wykonano ją z ważącego 70 ton granitu. Pokazano w nim w bardzo kontrowersyjny sposób różne punkty widzenia natury i ekologii. Jest m.in. Plant-engine (roślina-maszyna), która prezentuje uniwersalny wpływ roślin na środowisko.

Ale Eden Project to przede wszystkim miejsce, w którym zwiedzający mają się świetnie bawić. W biomie tropikalnym wilgotnym spotykamy dinozaura. Skąd on się tu wziął? Ot, taka atrakcja, przy której zgromadziło się najwięcej turystów. 

Adres:
Eden Project
Bodelva
Cornwall
PL24 2SG
UK

Godziny otwarcia:

w zależności od pory roku

mniej więcej od 9.30 - 10.00 do 16.00 - 20.00

najlepiej wcześniej sprawdzić na stronie

 https://www.edenproject.com/visit/before-you-visit/opening-times

Bilety wstępu:

dorośli £25

studenci i seniorzy 60+ £20

dzieci w wieku 5-16 lat  £14

dzieci do 4 r.ż. za darmo

bilet rodzinny (2+2) £69

zakup online 10% taniej 

 https://www.edenproject.com/visit/buy-tickets

Antony Estate - posiadłość, w której kręcono "Alicję w Krainie Czarów" Tima Burtona - Zapiski z podróży do Kornwalii

Nie chcę wsiadać za kierownicę, ale nie mam innego wyjścia. Mamy wynajęty samochód i nie będziemy szukać przystanku autobusowego. Zatem wsiadam do auta, w którego środku unosi się woń spalonego ebonitu. Strasznie śmierdzi. Nie chcę myśleć, co będzie się działo, kiedy przyjdzie nam zwrócić samochód. Ale to dopiero za 7 dni. 

Jedziemy do posiadłości, którą wczoraj mijaliśmy w drodze z Plymouth. Ja jej nie widziałam, ale w ogóle nie widziałam niczego poza drogą i mijającymi mnie samochodami. które w mojej chorej wyobraźni jechały, jakby chciały zderzyć się ze mną czołowo. Bardzo przeżywam prowadzenie samochodu w ruchu lewostronnym. Myślałam, że będzie lepiej, a jest naprawdę bardzo źle. Wjechaliśmy do wąwozu. Może fakt, że jesteśmy z lewej strony drogi, wciśnięci w żywopłot, z którego jest on utworzony nie ma większego znaczenia. Gdybyśmy byli z prawej strony, tak samo musielibyśmy przysunąć się do boku wąwozu. Wąwóz jest "cudowny". Nie dość, że wąski, to jeszcze ma "talię" - zwęża się w środku. Krzaki rysują karoserię. Michał piszczy, bo boi się, że każą nam zapłacić za szkody, a ja sobie w duchu gratuluję zapobiegawczości. Na całe szczęście, mam zasadę i zawsze wykupuję pełne ubezpieczenie. Tym razem przypomniałam sobie o nim już po zapłaceniu za wynajem, ale pozwolono mi za niego dopłacić, dzięki czemu jeszcze nie zwariowałam ze strachu. Może nie będzie tak źle.  

Posiadłość Antony Estate nie znajduje się daleko od miejsca naszego pobytu, więc na początek to całkiem łagodne ćwiczenia z jazdy po złej stronie drogi, z kierownicą po złej stronie samochodu. Obok siedzi Justyna i jak mantrę powtarza: "Pamiętaj, jedziesz lewą stroną. Na parkingu objedź samochody z lewej strony". 

Nagrodą za jazdę przez wąwóz są tutejsze widoki. Antony Estate to przepiękna, typowo angielska XVIII-wieczna posiadłość, rodem wyjęta z powieści Jane Austen. Moja wyobraźnia, która kazała mi wierzyć, że każdy samochód jadący z naprzeciwka jechał wprost na mnie jest teraz trochę czymś innym zajęta. Wyobrażam sobie, że przechodzą tędy Elizabeth Bennet i Pan Darcy, którzy ożyli dzięki Jane Austen i wyszli z kart powieści "Duma i uprzedzenie". 

Antony Estate było również miejscem, w którym kręcono zdjęcia do przeboju filmowego "Alicja w Krainie Czarów" Tima Burtona. 

 

Tutejsza posiadłość ma bogatą historię. Należała do rodziny, której mężczyźni walczyli w angielskiej wojnie domowej. Dla niewtajemniczonych: wojna domowa w Anglii, nazywana też rewolucją angielską była serią trzech wojen domowych oraz wielu walk pomiędzy parlamentarzystami i rojalistami w latach 1642 - 1651. Parlamentarzyści buntowali się przeciw królom: Karolowi I i Karolowi II. W tym czasie Oliver Cromwell, najważniejsza postać wojny domowej, uznany za jednego ze stu najwybitniejszych Brytyjczyków zniósł ustrój monarchiczny. Król Karol I Stuart został postawiony przed Najwyższym Trybunałem Sądowym i ścięty 30 stycznia 1649 roku. Republika została ogłoszona 19 maja 1649 roku.

Możemy w tej historii znaleźć także polskie akcenty. Oliver Cromwell był nieprzychylny Polsce ze względu na nasz katolicyzm i ustrój demokracji szlacheckiej. Namawiał protestanckiego króla Szwecji Karola X Gustawa, "by utrącił róg" (Polskę) "na głowie bestii" (Kościoła katolickiego) i bezpośrednio przyczynił się do najazdu szwedzkiego na Rzeczpospolitą w 1655 roku, czyli do potopu szwedzkiego. 

Przechodzimy do dworu. Wokoło nas jest przepięknie. Posiadłość należy do 13. baroneta (najwyższy stopień wśród niższej szlachty angielskiej) Sir Richarda Carew Pole, który wraz z żoną Lady Carew Pole wciąż tu mieszkają. W dzień udostępniają swój dom zwiedzającym, zresztą robi tak większość właścicieli zabytkowych posiadłości. Anglików nie krępuje kręcenie się po prywatnych pokojach obcych w sumie ludzi. Znalazłam kiedyś w przypiskach we wspomnianej przeze mnie książce "Duma i Uprzedzenie" informację, że w XVIII-wiecznej Anglii każdy, kto chciał, mógł pod nieobecność domowników zwiedzić dwór, pałac, zamek. W ten sposób służba dorabiała sobie i nie było to niczym dziwnym, ani nietaktownym. 

Kręcimy się po domu. Oglądamy sypialnie, bawialnie, łazienki, w których wanny i toalety są bardzo zniszczone i wcale nie wyglądają na zabytkowe. Najwyżej mogą pochodzić z lat 50. ubiegłego wieku. Chociaż coś, co ma 65 lat może już być zakwalifikowane jako zabytek. 

Uwagę naszą przykuwa kolekcja portretów Sir Joshuy Reynoldsa i bardzo znany portret króla Karola I podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Sądowym. Poza łazienką, która nie powinna być jednak udostępniania zwiedzającym, by nie stanowić antyreklamy pozostałe pomieszczenia są bardzo interesujące pod względem historycznym. Znajdują się tu bowiem meble z epoki, stare tapety i obicia. 

Dom zbudowany jest ze srebrno-szarego kamienia i otoczony przepięknym ogrodem, w którym rosną różnokolorowe rośliny: rododendrony, azalie, magnolie i kamelie. Znajduje się tu kolekcja liliowców, są topiary i współczesne rzeźby. Ogród należy do Carew Pole Gardens Trust. 

Lady Carew Pole była dwórką księżnej Anny. Sir Richard Carew Pole pełni bardzo dużo funkcji: jest, m.in. deputy lieutenant (w bezpośrednim tłumaczeniu: podporucznik) hrabstwa Kornwalii, komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego, członkiem zarządu Tate Gallery, Pilgrim Trust i Eden Project (pojedziemy tam za kilka dni), rządcą Gresham`s School i prezesem Cornwall Gardens Trust.

Zwiedziliśmy dwór i zastanawiamy się, co robić dalej. Ja chcę zobaczyć ogród, chociażby po to, by odwlec moment, kiedy będę musiała wsiąść ponownie "za kółkiem". 

W zapomnianym "kącie" Kornwalii - Zapiski z podróży

Dom jest bardzo fajny. Zaprojektowano go tak, że każde półpiętro jest wykorzystane. Na ostatnim mieści się część dzienna z otwartą kuchnią i z okna rozpościera się przepiękny widok na Zatokę Cawsand.   

Wrócili moi współtowarzysze podróży. Udało im się zaparkować samochód. Chcemy jak najszybciej wyjść na spacer i zobaczyć okolicę. 

Cawsand i Kingsand to miasta bliźniacze, bardzo często funkcjonują pod jedną nazwą, właśnie „Cawsand and Kingsand”. Jak już wspomniałam, są miniaturką naszego Trójmiasta, tyle że do szczęścia brakuje trzeciej miejscowości.  

Do 1844 roku Kingsand położony był na granicy hrabstw Devon i Kornwalii. Granicę z czasem przesunięto i teraz przebiega przez rzekę Tamar, przez którą przeprawialiśmy się promem. Bliźniaczy Cawsand od zawsze był w Kornwalii. Granica pomiędzy hrabstwami przebiegała dokładnie przez dom, który nadal tu stoi i nazywa się Devon Corn. Nie pierwszy raz mieszkam na granicy krain geograficznych. Kiedyś mieliśmy apartament dokładnie na skraju Toskanii i Umbrii, a granica przebiegała przez basen i naszą kuchnię. Ja lubię takie miejsca. Lubię też wyspy, nie tylko brytyjskie.   

Jesteśmy w pięknym miejscu w południowo-wschodniej części hrabstwa, często nazywanej „The Forgotten Corner of Cornwall” (zapomniany kąt/róg /rejon/ Kornwalii). 

Cawsand i Kingsand były niegdyś głośnym centrum przemytnictwa i rybołówstwa. Tunele, w których ukrywano towar z przemytu zostały zasypane, jednak można zobaczyć te, w których nadal składuje się ryby. Bliźniacze miejscowości odwiedził w dawnych czasach Horatio Nelson, najsławniejszy brytyjski admirał, który dwukrotnie pokonał flotę Francji i zginął pod Trafalgarem. Z tymi wydarzeniami historycznymi wiąże się pewna historia, której byłam świadkiem bardzo dawno temu. Mój syn powiedziałby: „No, nie wierzę, w to, co słyszę”, ale historia jest autentyczna. Ja też zresztą nie mogłam uwierzyć. Jak wiadomo, na Placu Trafalgar w Londynie stoi kolumna Nelsona. Posąg wykonany jest tak, że Nelson jest do siebie nawet podobny. Bardzo bardzo dawno temu byłam ze znajomymi na tym placu i podszedł do nas pewien człowiek, który zapytał: „Czy Wy wiecie, kim był ten facet, którego posąg jest na tej kolumnie?”. Mnie zatkało. Człowiek mówił z akcentem amerykańskim, ale – na Boga – chyba w szkołach w Stanach uczą historii powszechnej. Mój kolega – co prawda – też był zdziwiony, ale natychmiast udzielił mu odpowiedzi. Zapytał go jednak, jak może nie znać z lekcji historii admirała Nelsona, a on odpowiedział, że nie zna, bo jest z Wisconsin.  Kolega nie chciał odpuścić i „drążył” temat. Zapytał go, czy mówi mu coś hasło „Bitwa pod Trafalgarem”, na co on odpowiedział, że nic. No, to Panu już dziękujemy – chciałoby się powiedzieć. W takim razie my nie powinniśmy wiedzieć, kim był Jerzy Waszyngton albo Abraham Lincoln. Kuriozalna sytuacja! Na całe szczęście prawie każdy Polak wie, kim był Nelson i tych dwóch amerykańskich prezydentów. Jeśli będziecie w okolicy, zajrzyjcie do Kingsand and Cawsand, również w poszukiwaniu historii.

Doszliśmy do zatoki, w której mieści się hotel – Cawsand Bay Hotel. Na dworze wieje wiatr i pomimo, że nadal trwa lato, nie jest ciepło. Powiem więcej: mamy na sobie swetry i kurtki oraz szaliki. Ale widoki dookoła są przepiękne, więc naprawdę warto zmarznąć. Wchodzimy do restauracji hotelowej. Na tablicy z menu zauważam napis „Sticky Toffee Pudding”. Już wiem, od czego się uzależnię tego lata.     

Uff, nie ma problemu! Zapiski z podróży do Kornwalii

Uff, nie ma problemu! Myślałam, że właściciele łódki będą mieli pretensje, że staranowaliśmy ich własność, ale oni okazali się przesympatyczni. Najwyraźniej łódka nie jest dla nich czymś bardzo drogocennym, bo prawie jej nie obejrzeli. Bardziej zainteresowało ich nasze auto.

Nie można tu parkować, musimy odprowadzić samochód na parking, który znajduje się nieopodal domu. Justa i Michał wsiedli do Opla, odjeżdżają. Ja nie wiem, jakie moce nad nami czuwają, ale nie dość, że przód nie został uszkodzony w czasie uderzenia, to jeszcze bok jest prawie nie zarysowany. Zabieram część walizek i wchodzę do domu. Otwieram drzwi do „starej kaplicy”, czyli „Old Chapel”.