sobota, 30 maja 2015

Zapiski z podróży na Hawaje - Ogniste światło na niebie zwiastowało narodziny zabójcy wodza

Mój syn jest cały i zdrowy. Siedzi z mokrą głową w samochodzie. Jak ma się taką czuprynę, to wytarcie włosów ręcznikiem nie wystarczy, by je wysuszyć.

Suniemy Ali`i Drive. To droga, która prowadzi wzdłuż zatoki Kailua Bay, po lewej stronie jest ocean, nad którym świecą gwiazdy, po prawej zaś kawiarenki i knajpki, przed którymi stoją zapalone pochodnie. Widok po zachodzie słońca jest tysiąc razy piękniejszy niż wcześniej. Czuję się, jak na planie filmu o Karaibach. Super! Kiedy tak podziwiamy widoki za oknem, upajamy się spokojem tego miejsca, nie zdajemy sobie sprawy z tego, że to właśnie Kailua-Kona była największą miejscowością położoną najbliżej epicentrum trzęsienia ziemi w 2006 roku.  

Parkujemy przy drodze. Knajpki mają moc przyciągania. Nie możemy się oprzeć ich urokowi.

- To dobrze, że podzieliłaś pobyt na Dużej Wyspie na dwie części – mówi mama – Tamten dom i ogród były zjawiskowe, ale Michał by się zanudził, gdybyśmy mieli tam zostać 8 dni. Popatrz, Kona żyje, ile osób się tu kręci, jak pięknie wyglądają te knajpki. A Hilo co? Nudy! Michał jest zachwycony, że tu przyjechaliśmy. Nie ma czego żałować.

Jestem uspokojona. Jeśli mojej rodzinie się tu podoba, to ja jestem wniebowzięta.

Kailua-Kona jest interesującym miejscem. Pomimo, że liczy sobie niecałe 12 tys. mieszkańców, jest ważnym historycznym miastem. To właśnie tu ukochany przez Hawajczyków król Kamehameha I utworzył siedzibę rządu zjednoczonego w 1810 Królestwa Hawajów. Późniejsze stolice Królestwa to Lahaina na wyspie Maui i obecnie Honolulu na O`ahu.

Królewskie stawy rybne w parku Kaloko-Honokōhau National Historical Park stały się ośrodkami kultury zjednoczonych Hawajów. Miasto w późniejszych czasach służyło za miejsce schronienia królewskiej rodziny. Mimo bogatej historii do 1900 roku pozostawało małą osadą rybacką. Dopiero całkiem niedawno przeszło metamorfozę. Nastąpił prawdziwy boom turystyczno-inwestycyjny.

Jesteśmy przy Ali`i Drive, po drugiej stronie ulicy widać czerń oceanu. Droga ta jest zaliczana do hawajskich tras widokowych, która ma swoją historyczną nazwę "Royal Footsteps Along the Kona Coast" (Trakt Królewski wzdłuż wybrzeży Kony). Rozpościerają się przy nim tereny archeologiczne, które przetrwały setki lat. Molo w Kailua (Kailua Pier), które daje początek Traktowi Królewskiemu jest także startem i metą zawodów triathlonowych Ironman World Championship Triathlon, organizowanych co roku w październiku.

Na północ od molo znajduje się królewska rezydencja Kamakahonu i świątynia Ahu`ena Heiau, którą król Kamekameha I często odwiedzał, gdy wrócił na Dużą Wyspę w 1812 roku.
Drugą królewską rezydencją jest pałac Hulihe, w którym rodzina królewska mieszkała do 1914 roku.

Przy drodze znajdują się również kościoły: Mokuaikaua, pierwszy na Hawajach kościół chrześcijański, zbudowany w 1820 roku oraz kościół katolicki pod wezwaniem Św. Michała Archanioła (Saint Michael the Archangel Catholic Church). Obok nich są dwie zatoki: La`aloa, znana także jako Magic Sands i White Sands Beach oraz Kahalu`u, która jest najlepszym miejscem do snorkelingu.

Kamehameha I, zwany Wielkim zanim został królem był wodzem Kony. Pomimo, że historycy spierają się co do roku jego narodzin, legendy w tej kwestii pozostają jednoznaczne. Wedle nich pewnego dnia miał narodzić się człowiek, który zjednoczy wszystkie hawajskie wyspy, a narodzinom będzie towarzyszyć pojawienie się na niebie komety. Kometa Halleya pojawiła się nad Hawajami w 1758 roku i to prawdopodobnie wtedy przyszedł na świat późniejszy król Hawajów. Z tradycyjnych pieśni wiadomo, że urodził się w miesiącu ikuwa, czyli zimowym lub mniej więcej w listopadzie.

Nazywano go Pai`ea, co po hawajsku znaczy "jadalny krab w miękkiej skorupie". Jego ojcem był Keōua. To imię z kolei oznacza "deszczową chmurę". Był praprawnukiem Keaweikekahiali`iokamoku, który kiedyś władał dużą częścią wyspy Hawai`i. Kiedy zmarł, wybuchła walka o sukcesję wśród jego synów: Kalani Kama Ke`eaumoku Nui i Kalaninui`amamao oraz rywalizującym wodzem Alapa`inuiakauaua. Walka zamieniła się w wojną domową, w której stawką były ziemia i bogactwa wyspy Hawai`i. Alapa`i pokonał obydwu braci i przyjął do swojego klanu wszystkie osierocone dzieci, w tym ojca Kamehamehy.

Był również synem króla Maui Kahekili. Takie zjawisko (adopcja przymusowa i z wyboru) było powszechne w dawnym społeczeństwie hawajskim, a takie dzieci nazywane były ali`i po`olu – dwugłowi wodzowie z dwoma ojcami.

Kiedy urodził się Pai`ea, późniejszy król Kamehameha I, Alapa`i rozkazał go zabić. Dlaczego? Otóż jeden z kapłanów (kahuna) ostrzegł go, że „ogniste światło na niebie zwiastowało narodziny zabójcy wodza". Alapa`i wzburzony myślą, że dziecko mogłoby mu odebrać władzę, postanowił się go pozbyć. Jednak rodzice Pai`ea przewidzieli to. Jak tylko się urodził, oddali go pod opiekę Nae`ole, innego zacnego mieszkańca Kahali. Pragnęli go ukryć, by nie znalazł go Alapa`i. Kuzynka matki Pai`ea wychowywała go wraz ze swoją córką Kuakane. Po pięciu latach Alapa`i okazał skruchę i sprowadził Kamehamehę do domu. Tam pod kierunkiem kumu (nauczyciela) uczył się etykiety królewskiej i sztuki wojennej.  

Kamehameha jako młodzieniec dał się poznać jako utalentowany wojownik. Służył swojemu wujowi Kalaniopu`u, władcy kilku regionów na wyspie. Kamehameha, zdolny strateg i wielbiciel broni z Zachodu w późniejszym czasie wykorzystywał strzelby i armaty do pokonania swoich wrogów i wzmocnienia władzy na wyspach.

Do 1795 roku Kamehameha odzyskał Maui, Lana`i, Kaho`olawe i Moloka`i oraz w bitwie pod Nu`uanu podbił wyspę O`ahu. Wyspy Kaua`i i Ni`hau rządzone przez Kaumuali`i podporządkowano Kamehamesze na mocy rozejmu z 1810 roku.


Przez cały okres rządów Kamehameha pomimo wpływów nowej kultury kultywował tradycyjną religię Hawajczyków. Mimo to przyjaźnił się z ludźmi z Zachodu, którzy mogli mu pomóc w utrzymaniu dotychczasowej pozycji. Bliskimi przyjaciółmi króla Kamehamehy I byli: brytyjski poddany i jego główny doradca wojskowy John Young oraz walijski doradca, który pomógł mu uformować królestwo Issac Davis. 




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz